Ala al-Aswani - "Chicago". Wielowątkowa powieść z politycznym pazurem

Napisz komentarz

Powinien powstać specjalny gatunek określający książki tytułowane nazwami miast, w których jednak miasta te nie odgrywają większej roli. Tak też jest z „Chicago” autorstwa egipskiego prozaika Ala al-Aswaniego: tytułowe miasto jest tylko elementem łączącym bohaterów książki. Bohaterów – dodajmy – bardzo intrygujących.

W "Chicago" spotykamy zarówno imigrantów, jak i tubylców. Zarówno starszych profesorów, jak i młodych studentów. Muzułmanów, białych oraz czarnoskórych. A wszystkich łączy bezpośredni lub pośredni związek z Wydziałem Medycyny Uniwersytetu Illinois.

Al-Aswani portretuje losy grupy Egipcjan i ich partnerów oraz przyjaciół (a wśród nich czarna Amerykanka, Żydówka i stateczny rewolucjonista). Czytamy zarówno o tęsknocie za ojczyzną, zachwycie nad Ameryką i jej ustrojem politycznym, jak i o skomplikowanych związkach. Autor pokazuje, że miłość dwóch osób pochodzących z tego samego obszaru kulturowego może być dużo trudniejsza niż w przypadku związków multikulturowych. W "Chicago" roi się ponadto od wątków autobiograficznych, gdyż sam Al-Aswani, z wykształcenia stomatolog, przez kilka lat studiował na miejscowym uniwersytecie i zna jego otoczenie od podszewki. To wszystko składa się na znakomitą, wielowątkową powieść.

Zaletą "Chicago" są wplecione w historie zwykłych ludzi wątki polityczne, związane z historią bądź współczesną sytuacją w Egipcie. Al-Aswani wyjaśnia powody wyjazdu młodych ludzi z tego afrykańskiego kraju, często związane z prześladowaniami lub działalnością służb specjalnych. Autor stawia jasne tezy, dlaczego jego ojczysty kraj jest zacofany gospodarczo i podkreśla ułomność systemu politycznego Egiptu.

Al-Aswani – prywatnie zwolennik ruchu politycznego Kefaya - nie ukrywa w "Chicago" własnych poglądów politycznych. Nadżi Abd as-Samad, młody student stawiający pierwsze kroki w Stanach Zjednoczonych, to prawdopodobnie alter ego autora książki. Zaangażowany, odważny i nieobojętny na problemy swojej ojczyzny Nadżi znajduje w Chicago osoby myślące podobnie jak on, ale trafia też na bierność niektórych imigrantów. Punktem kulminacyjnym książki jest przyjazd do Chicago prezydenta Egiptu Hosniego Mubaraka, wobec którego Al-Aswani (zagorzały przeciwnik głowy państwa) nie szczędzi ironicznych uwag.

Książka zdecydowanie wciąga, głównie ze względu na lekkie pióro autora i świetnie przemyślaną strukturę. Al-Aswani stworzył wachlarz interesujących, różnorodnych postaci, a całość umieścił w interesującej otoczce politycznej i okrasił odpowiednią dozą humoru. Jedyne, z czym moim zdaniem nie radzi sobie autor, to sceny erotyczne, które brzmią nieco sztucznie i niekiedy mogą wywoływać uśmiech czytelnika. Polecam szczególnie osobom zainteresowanym wielowątkowymi historiami emigrantów szukających swojego miejsca w nowym środowisku - fani Zadie Smith czy Moniki Ali będą zachwyceni.

Szymon Książkiewicz

Tytuł: Chicago

Autor: Ala al-Aswani

Kraj: Egipt

Wydawnictwo: Smak Słowa